Mimikra - sztuka zwodzenia (18.09.2021)

Opublikowano w 7 stycznia 2026 15:27

Pająk udający mrówkę? Gąsienicę motyla? A może chrząszcza?

Może motyl udający pająka? Czy może jednak wąż "udający" pajęczaka?

Nie, nie kochani, to nie fantazja. To sztuka mimikry.Mimikra jest przystosowaniem ewolucyjnym kamuflażu.Dzięki mimikrze jedne stworzenia potrafią udawać inne, np. w celu odstraszenia napastnika, zachęcenia zdobyczy, lub wtopienia się w tłum.

Podajmy sobie kilka przykładów, zaczynając od skakunów (Salticidae):

1) Rodzaj Abracadabrella, stosuje mimikrę odwrotną. Przód udaje tył a tył, udaje przód.
Nasz kochany skakunik podszywa się pod muchę, dając do zrozumienia potencjalnym napastnikom, że jest to zbyt szybka ofiara i nie warto sobie nią zawracać głowy.

2) (Propozycja od Alek Mantis) Skakun z rodzaju Uroballus upodabnia się do "włochatych" gąsienic. Obserwacje laboratoryjne wykazały, że pająki te poruszają się wolno, często się zatrzymują oraz rzadko skaczą, naśladując "gąsienicze ruchy". Obserwowane samce nawet na dłuższy czas zastygały w bezruchu.Początkowo zakładano, że ich mimikra służy do prewencyjnej obrony przed, chociażby ptactwem.Wiele "włochatych" gąsienic posiada różnorodne przystosowania obronne.Między innymi-włoski parzące, powodujące uszkodzenia mechaniczne oraz uwalniające toksyny ( np. Megalopyge), możliwość wystrzeliwania kału na odległość trzydziestokrotnej długości swojego ciała, w celu zmylenia niektórych pasożytniczych i drapieżnych os (Hypoprepia) lub jaskrawe ubarwienie, informujące potencjalnego napastnika o swojej toksyczności lub wyjątkowo "podłym" smaku.Poza domniemanym "okłamywaniem" napastnika mimikra ta prawdopodobnie służy do zmylenia potencjalnej ofiary, dając jej złudne wrażenie "powolności" oraz braku zagrożenia, ze strony "gąsienicy".

2)Uroballus, nie jest co prawda jedynym skakunem udającym gąsienicę. Warto tutaj wspomnieć o odkrytym w 2009 roku, monotypowym rodzaju Urogelides[1]*, który został po
raz pierwszy (odkryty i) opisany przez Polskiego arachnologa Prof. dr hab. Marka Żabkę.
Niestety jak podaje sam odkrywca - "Na razie nic o jego biologii i zachowaniach nie wiadomo".

3) Skakuny z rodzaju Myrmarachne, udają mrówki (z resztą nie tylko one. Mrówki są najczęstszym celem do naśladowania przez Salticidae)...
Przedstawiciele-Myrmarachne formicaria, występują nawet w Polsce, jednak są bardzo rzadkie i trudne do znalezienia, nie tylko ze względu na swoje "mrówcze", rozmiary... Spójrzcie tylko na zdjęcia, a sami zrozumiecie.

...a skoro już o mrówkach mowa...

4) Castianeira rica (z powodu braku zdjęcia C. rica, udostępniam zdjęcie C. hongkong).
Pająk ten zakrada się do mrowisk i żyje w ich środku, wśród mrówek.
Dzięki temu, bez wzbudzania podejrzeń, podkrada jaja oraz mrówcze larwy, a nawet i same mrówki (there is one impostor among us, tyle że naprawdę ).
Niestety dużym problemem jest jego dorastanie. Po każdym linieniu nasz oszust zmienia swój rozmiar oraz wygląd.
Zmuszony jest przez to do zmiany żerowiska na takie, w którym występuje gatunek mrówek podobny do jego "nowej formy".
Pająk ten w ciągu życia zmienia w ten sposób żerowisko aż PIĘCIOKROTNIE, co jest niekwestionowanym rekordem w całym królestwie zwierząt.

5) Coccorchestes-Pająki z rodziny skakunowatych, upodabniające się do chrząszczy.Prawdopodobnie toporny i "ociężały" wygląd ma zmylić zarówno potencjalnego napastnika, jak i ofiarę.Napastnik zdaje sobie sprawę z grubego pancerza chrząszcza, natomiast ofiara nie czuje przy nim takiego zagrożenia jak w przypadku pająka...

Coccorchestes. Źródło: Zootaxa

...ale wróćmy jeszcze na chwilę do mrówek... z tą różnicą, że nie pająk ją udaje a przedstawiciel rodziny Tettigoniidae (pasikonikowate).

6) rodzaj Macroxiphus, upodabnia się do mrówek, ze względów bezpieczeństwa. Mrówki są uzbrojone w żądło oraz kwas mrówkowy, co może odstraszyć potencjalnego napastnika. Znacznie trudniejsza zdobycz niż zwykły pasikonikowaty.

Teraz troszeczkę odwrócimy rolę i to owad będzie udawał pająka. Dokładniej mówiąc, motyl udający skakuna.

7)Rhotana sp., której ubarwienie do złudzenia przypomina oczy przedstawicieli Salticidae, a jak już jesteśmy w tym temacie, koniecznie trzeba wspomnieć o ćmach z rodzaju Brenthia (Dziękuję Oskar Grobelny, za tę informację i źródło).

Ćmy swoim ubarwieniem udają skakuny (my tego nie widzimy, ponieważ nie jesteśmy grupą docelową ich mimikry, ale na same pająki to działa ).

Kiedy jeden ze skakunów dostrzeże drugiego, okazuje zachowanie terytorialne, unosząc przednie odnóża, czym informuje tego drugiego o swojej obecności. Ćma wychwytuje tę informację i jest w stanie w porę odlecieć, ratując życie.

8 ) (propozycja Michał Tymosiak) Eristalis intricaria. Bzyg przypominający trzmiela (jest to częsta strategia w rodzinie
Syrphidae).

8 ) [Następna propozycja (wszystkie trzy wymienione gatunki) od Oskar Grobelny] upodabniający się do osy.
Chyba nie trzeba tłumaczyć, dlaczego jest to sprytne posunięcie 
Rodzimy gatunek Plagionotus detritus.

A przechodząc do owadów upodabniających się do os, warto wymienić również Xylotrechus chinensis oraz nasz kolejny rodzimy gatunek Plagionotus detritus.

Będąc już w temacie owadów (propozycja Michał Tymosiak), dorzucam jeszcze Eristalis intricaria. Bzyg przypominający trzmiela (jest to częsta strategia w rodzinie

Syrphidae).

9) (Kolejna niesamowita ćma jest propozycją od Wiktor Bednarczyk) Acherontia atropos dzieki swojej niesamowitej zdolności, stała się kleptopasożytem pszczół miodnych.

Ćma nie bawi się w żadne kompromisy. Nie spija nektaru z kwiatów a kradnie go prosto z pszczelego plastra miodu.

No dobrze.... ale gdzie tu mimikra? Przecież nawet nie wygląda jak pszczoła! Owszem. Jednak jej niesamowita umiejętność pozwala jej się nie tyle "wtopić w tłum" ile nawet nim manipulować!

Dzięki ewolucyjnym nabraniu szeregu cech morfologicznych i behawioralnych, ćmy te umożliwiają sobie skuteczne wchodzenie, żerowanie oraz ucieczkę z kolonii swojego żywiciela.

Kiedy ćma dostanie się do ula (lub gniazda), wypuszcza gardłowo serię dźwięków o różnej częstotliwości udając tym "rozkazy" królowej pszczół. Dźwięki te wprawiają pszczoły w reakcję paralityczną, uniemożliwiając im obronę gniazda.

Ćma potrafi wypuszczać serię dźwięków, jednocześnie posiłkując się nektarem, dzięki czemu w jednym momencie żeruje na ciężkiej pszczelej pracy, przysłowiowo "spijając jej soki" i jednocześnie "nakazuje", pszczołom, sobie nie przeszkadzać.

Technika lepsza niż ta Profesora z serialu "La casa de papel".

Gatunek migrujący. Sezonowo pojawia się w Polsce. Ciekawostką jest, że prawdopodobnie przez pobieranie lepkiego miodu, zastawka "epigardła" Ćmy była w stanie wyewoluować do nabycia możliwości osiągania wydłużonego

pisku, wyższego poziomu ciśnienia akustycznego oraz szerszego spektrum częstotliwości. [2]*

10) Pseudocerastes spp. to węże z rodziny żmijowatych (Viperidae). Co prawda nie udają pajęczaków "całkowicie", gdyż ich budowa ciała jest "typowo-wężowa", zwykle są ubarwione w kolorach szaro-beżowych, umożliwiająca kamuflowanie się na tle piasku lub kamieni. 

Ich niesamowitą cechą jest zakończenie ogona. Węże te są prawdziwymi kusicielami (niczym biblijny wąż ). Ogon u tego rodzaju jest zakończony zgrubieniem z licznymi wyrostkami. Sam wąż kamuflując się na tle piasku i skał staje się zupełnie niewidoczny. Widoczne jest tylko to, co sam chce pokazać. Porusza on powoli zakończeniem ogona, budząc złudne wrażenie poruszającego się po gruncie pajęczaka, czym kusi, polujące na nie ptaki. Kiedy skuszony "łatwym łupem" ptak, podleci, aby złapać ofiarę, sam ofiarą się staje. W momencie, w którym wąż dostrzeże zbliżający się "obiad", sam niczym błysk flesza z aparatu, wystrzeliwuje w stronę swojej przyszłej ofiary, po czym wbijając w nią swoje kły jadowe, zaczyna tłoczyć w jej organizm śmiercionośny jad.

A wy jakie znacie przykłady mimikry? Zapraszam do podzielenia się swoimi propozycjami w komentarzach No i oczywiście odsyłam do źródeł po więcej szczegółowych informacji

(Autor tekstu: Lincoln sp. terra - Jakub Krzysztof Kilijanek)

-------------------------ŹRÓDŁA------------------------

1)Abracadabrella:• Marek Żabka "Pająki. Mordercy, kanibale i seksualni ekstremiści" - 23.2.

2)-Uroballus:https://www.researchgate.net/.../17-general-appearance-of...

-Urogelides: •Marek Żabka "Pająki. Mordercy, kanibale i seksualni ekstremiści" - 23.3.

-Megalopyge:https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539851/

-Hypoprepia:https://uwm.edu/field-station/lichen-moth/

3)Myrmarachne:https://araneae.nmbe.ch/data/426/Myrmarachne_formicaria

4)Castianeira rica:•Marek Żabka "Pająki. Mordercy, kanibale i seksualni ekstremiści" - 16.4.

5)Coccorchestes:•Marek Żabka "Pająki. Mordercy, kanibale i seksualni ekstremiści" - 23.2.

•Własna HIPOTEZA(!)

6)Macroxiphus:https://www.researchgate.net/.../340770102_The_Phenomena...2019_Reg_No_SIL86866_of_2011-2012_All_India_Science_Teachers'_Association_WB_India7)

-Rhotana:https://alephrocco.wordpress.com/.../mimcry-in-a-spotted.../

-Brenthia:http://gilwizen.com/brenthia/...

-Sesia apiformishttps://insektarium.net/.../sesia-apiformis-przeziernik.../

-Xylotrechus chinensishttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7845995/

-Plagionotus detritushttps://insektarium.net/.../plagionotus-detritus-pasnik.../

9)Acherontia atropos:https://www.researchgate.net/.../280117573_The_unique...

https://www.researchgate.net/.../229549542_Phylogeny_of...herontiini

https://sphingidae.myspecies.info/.../Kitching,%20I.J...

https://insektarium.net/.../acherontia-atropos.../

10)https://www.researchgate.net/.../228988036_A_new_species...

https://www.solifugae.info/mimicry.html

----------------------ŹRÓDŁA ZDJĘĆ---------------------

1) Abracadabrella: https://co.pinterest.com/pin/740279257489937151/

2)-Uroballus:https://en.wikipedia.org/wiki/Uroballus_carlei

-Urogelides: http://www.arachne.org.au/01_cms/details.asp?ID=2401

3) Myrmarachne:

-Female: https://commons.wikimedia.org/.../File:Myrmarachne...

-Male:https://commons.wikimedia.org/.../File:Myrmarachne...

-Myrmarachne vs ant:https://en.wikipedia.org/.../File:Ant_and_jumping_spider...

4) Castianeira hongkong (zamiast C. rica):https://www.inaturalist.org/taxa/556363-Castianeira-hongkong

5) Coccorchestes :https://naturenet.net/.../this-spider-is.../v1coafk/

6) Macroxiphus:https://en.wikipedia.org/wiki/Ant_mimicry...

7) -Rhotanahttps://www.flickr.com/.../photolist-NbP8jv-23ML6jQ...

-Brenthia / Brenthia vs Salticidae sp. http://gilwizen.com/brenthia/...

8 )-Sesia apiformis:https://stylowi.pl/37357961

-Xylotrechus chinensis:https://www.mediastorehouse.com/.../tiger-longicorn...

-Plagionotus detritus:https://www.biolib.cz/en/image/id5420/

-Eristalis intricariahttps://commons.wikimedia.org/.../File:Eristalis...

9) Acherontia atropos:https://insektarium.net/.../acherontia-atropos.../

10) Pseudocerastes spp.https://commons.wikimedia.org/.../File:Pseudocerastes...

Dodaj komentarz

Komentarze

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.